آشنایی با نمای چوبی و ویژگی های آن

نمای چوبی ویلایی با محوطه چمنی، پنجره‌های بزرگ و کوچک

چه کسی می‌تواند در برابر ظاهر زیبا و فریبنده نمای چوبی مقاومت کند؟ احساس نوستالژیک نمای چوبی هر نظاره‌گری را به خود می‌خواند و او را به وجد می‌آورد. هر زمان که عنصری از چوب در نمای ساختمان دیده می‌شود، انسان ناخودآگاه خود را متعلق به آن می‌داند. درحقیقت، نمای چوبی عنصری اساسی در طراحی و اجرای ساختمان‌های مسکونی است که هویت فرهنگی و اجتماعی شهر را بازگو می‌کند. درست است که نمای چوبی به ساختمان‌ها ظاهری فوق العاده گرم و طبیعی می‌بخشد؛ اما برای ساخت نمایی زیبا با طول عمر بالا، باید به مواردی مانند انتخاب چوب مناسب، نحوه اجرای اصولی و کاهش مشکلات استفاده از چوب در نما توجه ویژه‌ای داشت. به همین دلیل، ما در مقاله دیگری از وبلاگ معمارنو به تفصیل درباره نمای چوبی صحبت می‌کنیم.

 

سوالات متداول:

در طراحی نمای چوبی باید به چه مواردی توجه کنیم؟

1. سبک طراحی نما 2. توجه به المان‌های نمای ساختمان 3. توجه به نوع چوب 4. توجه به ابعاد تخته‌های چوبی نما 5. توجه به رنگ، بافت و مقاومت چوب 6. توجه به روش اجرای نمای چوبی 7. محافظت و نگهداری چوب 8. برآورد هزینه نصب و اجرا


چه نوع چوب‌هایی را برای طراحی و اجرای نمای چوبی به کار ببریم؟

سدر قرمز غربی، بلوط اروپایی، ترمووود و چوب پلاست در بافت‌ها و رنگ‌های گوناگون، برای طراحی نمای چوبی بسیار مناسب می‌باشند.

 

فهرست مطالب:

نمای چوبی یک ساختمان به صورت راه راه عمودی با پنرج های مستطیلی باریک

نمای چوبی چیست؟

نمای چوبی یک روکش بیرونی برای زینت بخشیدن به ظاهر ساختمان‌ها است. این روکش به یک ساختار اولیه (زیرسازی) متصل می‌شود تا پوسته خارجی بنا را تشکیل دهد. در این میان، چوب به عنوان پوسته در نمای ساختمان نمایان می‌شود تا بر مشخصات ظاهری (زیبایی) و ساختاری (دوام) نما تأثیر بگذارد. برای برآورده کردن نیازهای ساخت باید از چوب مناسب در نما استفاده کرد. طیف گسترده‌ای از گونه‌های مختلف چوب وجود دارند که هر کدام باید بسته به نیازهای پروژه انتخاب شوند. همه چوب‌ها یکسان نیستند و اغلب برحسب زیبایی، وزن، مقاومت در برابر رطوبت، هدایت حرارتی، سختی، مقاومت خمشی و غیره به انواع مختلف تقسیم می‌شوند.

 

نمای چوبی یک ساختمان با سه رنگ چوب به صورت قسمت‌های تیره، روشن و روشن تر

از منظر طراحی باید گفت:

«طراحان برای ایجاد نماهایی خیره‌کننده ممکن است کل نما را با چوب بپوشانند یا از چوب به صورت اِلمانی تأکیدی برای برجسته کردن بخش‌هایی از نما استفاده کنند. هدف نهایی طراحان ایجاد یک تصویر معنادار از ساختمان است که هویت محله، خیابان و شهر را تداعی می‌کند. در زمانی که نما به صورت ترکیبی طراحی می‌شود، چوب در کنار سنگ و شیشه می‌تواند هویت ساختمان را تعریف کند. در طراحی ترکیبی باید به محل استفاده چوب و ایجاد تعادل متریالی بین قسمت‌های مختلف نما توجه کرد. چوب هیچ وقت نمی‌تواند به عنوان یک عنصر عمودی مانند ستون در نما استفاده شود بلکه بیشتر باید عنصری افقی یا حجمی باشد. به همین دلیل، درک عمیق ماهیت هر متریال و تطابق آن با نیازهای طراحی بسیار مهم است.

نمای چوبی یک خانه دو طبقه با چندین پنجره بزرگ و سقف شیب دار مشکی

اهمیت استفاده از نمای چوبی

اگر از چوب به شکلی هوشمندانه در نما استفاده شود، می‌تواند جذابیت‌های ظاهری ساختمان را دوچندان کند. استفاده از چوب در نما می‌تواند به ساختمان جان تازه‌ای ببخشد. چوب تداعی کننده احساسات و گرمای درونی است و می‌تواند به حفظ تعادل معماری در طراحی نما به سبک روستیک و مدرن، جهت ترکیب با مصالح ساختمانی دیگر مانند سنگ، شیشه، کاشی و سایر موارد کمک کند. نمای چوبی به دلیل زیبایی، دوام و سازگاری با محیط زیست به یک روند رو به رشد و محبوب تبدیل شده است. همانطور که در قسمت‌های دیگر جهان از چوب برای ساخت نما استفاده می‌شود، چند سالی است که سازندگان خوش سلیقه ایرانی نیز از این متریال فوق العاده برای ایجاد نماهایی منحصربه فرد استفاده می‌کنند.

به کار بردن چوب در نمای خانه از دیرباز مورد توجه قرار داشت. درواقع، چوب اولین متریالی بود که بشر از آن برای ساخت سرپناه استفاده کرد؛ اما با توسعه شهرسازی و به وجود آمدن مصالح ساختمانی نوین، استفاده از چوب کمتر شد؛ ولی با گذر از معماری مدرن، اکنون چوب به عنوان یک ماده کلاسیک دوباره بر سر زبان‌ها افتاده است.

نمای چوبی یک ساختمان با پنجره‌های نواری شیشه ای و استخری در مقابل آن

مزایای استفاده از چوب در نمای ساختمان

با شناخت بهتر فواید نمای چوبی می‌توان نیازهای پروژه را به خوبی برآورده کرد. نمای مدرن ساخته شده از چوب چندین مزیت عمده دارد که به شرح زیر هستند:

 

طراحی نمای چوبی یک ویلا با رنگ قهوه ای تیره، یک استخر در نزدیکی آن و کفپوش چوبی

1- زیبایی و جذابیت طبیعی

دلیل اصلی انتخاب سازندگان برای استفاده از نمای چوبی، زیبایی طبیعی آن است. چوب احساس گرما را تداعی می‌کند و عنصری برای اتصال انسان با طبیعت است. هیچ فردی دوست ندارد که در اطرافش فقط سازه‌های بتنی و سنگی را ببیند که در خود هیچ احساسی ندارند! چوب رابطه روحی انسان با محیط پیرامونش را تقویت می‌کند و باعث آرامش و تمرکز بیشتر می‌شود.

 

نمای چوبی یک ساختمان با چوب های بافت دار تیره و فضای سفید بین پنجره ها

2- دوستدار محیط زیست

آیا می‌دانید چوب 100 درصد قابل بازیافت است؟ اگر به دنبال مصالح ساختمانی طبیعی و سازگار با محیط زیست هستید، چوب را انتخاب کنید. چوب گازهای گلخانه‌ای مضر را از اتمسفر جذب کرده و به پایداری محیط زیستی کمک شایانی می‌کند. چوب برخلاف مصالح ساختمانی غیرقابل تجدید یک منبع طبیعی تجدیدپذیر است. همچنین، برای تولید چوب به حداقل میزان سوخت‌های فسیلی نیاز است.

 

نمای چوبی یک ساختمان مدرن و بزرگ در کنار خیابان با چند نهال در اطراف آن

3- سازگاری با طرح معماری نما

کار با چوب بسیار ساده است و می‌توان آن را به صورت سفارشی و طبق طرح معماری نما اجرا کرد. طراح ممکن است به متریالی انعطاف‌پذیر نیاز داشته باشد تا نیازهای طراحی را برآورده کند. ممکن است در قسمتی از نما نیاز به ایجاد طرح‌های خاص و منحنی‌وار باشد؛ اما می‌توان با سنگ نما چنین طرح‌هایی را ایجاد کرد؟ برای ایجاد طرح‌های جالب و منحصر به فرد، فقط باید به سراغ چوب رفت.

 

چیدمان چوب های نمای چوبی یک ساختمان به صورت افقی و منظم به همراه محوطه ی چمنی

4- انجام راحت تغییرات در نمای چوبی

استفاده از چوب در نما به مراتب راحت‌تر از سایر مصالح ساختمانی است. اگر در آینده نیاز به تغییر نما بود، چوب کمترین دردسر را ایجاد می‌کند. به راحتی می‌توان چوب را از زیرسازی نما جدا کرد و متریال دیگری را به جای آن مورد استفاده قرار داد. انجام تغییرات روی نمای چوبی با سرعت و راحتی بیشتر همراه است. این مهم همچنین باعث کاهش هزینه‌های ساخت می‌شود. به طور کلی، چوب گزینه‌ای مقرون به صرفه برای طراحی نمای ساختمان ویلایی و آپارتمانی است.

 

نمای چوبی یک ویلای دارای استخر در قسمت جلویی و چند صندلی راحتی سفید

5- دوام و طول عمر بالا

آیا می‌دانید نمای چوبی در صورت نگهداری مناسب می‌تواند چندین سال دوام بیاورد؟ چوب دارای مقاومت بالایی در برابر ضربه است و به همین دلیل، میزان آسیب به نما را کاهش می‌دهد. خراش‌ها و ترک‌ها در نماهای چوب به اندازه سایر مصالح ساختمانی دیده نمی‌شود. همچنین، می‌توان به منظور افزایش دوام چوب از مواد مختلف جهت افزایش مقاومت در برابر رطوبت، حریق و حشرات موذی استفاده کرد.

 

نمای چوبی یک ساختمان مدرن با طراحی منحنی شکل و شبیه به گل

6- کمک به کاهش مصرف انرژی

چوب دارای ساختار سلولی خاص و متشکل از حفره‌های هوا است. این ویژگی باعث شده است تا چوب به عنوان یک عایق طبیعی فوق العاده عمل کند. به این معنا که هوای گرم در زمستان و هوای سرد در تابستان از فضای داخل خارج نمی‌شود. این مهم در بلند مدت باعث کاهش هزینه‌های مربوط به سرمایش و گرمایش ساختمان‌ها می‌شود. در مقایسه با سایر مصالح ساختمانی مانند فولاد و بتن، هدایت حرارتی چوب بسیار کمتر است.

مطالعه مقاله عایق کاری نمای ساختمان و روش های اجرای آن را از دست ندهید.

نمای چوبی یک ساختمان با دو رنگ چوب قهوه ای تیره و روشن و سفید با لوگوی آبی رنگ

معایب نمای چوبی ساختمان

قبل از شروع طراحی نمای ساختمان، باید معایب استفاده از چوب را بررسی کرد. جوانب منفی نمای چوبی به شرح زیر هستند:

1- حشرات موذی

چوب به طور طبیعی انواع حشرات و آفات را جذب می‌کند. محبوب‌ترین آفات موریانه‌ها هستند. حشرات موذی با نفوذ به چوب باعث خرابی سریع آن می‌شوند و نمای ساختمان را زشت و ناخوشآیند نشان می‌دهند. بازرسی سالانه کنترل آفات برای جلوگیری از هرگونه خرابی طاقت فرسا خواهد بود؛ اما این مشکل چوب را می‌توان با استفاده از مواد شیمیایی مخصوص به راحتی برطرف کرد.

 

نمای چوبی چهار ساختمان شبیه به هم به همراه پارکینگ هایی در زیر آنها

2- قیمت بالا

بسته به نوع چوبی که انتخاب می‌کنید، نمای چوبی ممکن است هزینه‌بردار باشد. با این حال، به خاطر داشته باشید «هر چقدر پول بدی همانقدر آش می‌خوری!» پس هر چقدر برای نمای ساختمان هزینه کنید، با قیمت بهتری می‌توانید آن را بفروشید. مهم است به هزینه نمای ساختمان خود به عنوان یک سرمایه‌گذاری بلندمدت نگاه کنید. چوب یک ماده گران قیمت است اما ارزش ملک شما را افزایش می‌دهد.

 

نمای چوبی یک ساختمان با حیاط چمنی و پنجره های شیشه ای با فریم مشکی

3- تعمیر و نگهداری

تعمیر و نگهداری نمای چوبی آسیب دیده، می‌تواند خسته‌کننده و هزینه‌بردار باشد. به همین دلیل، پیشگیری بسیار مهم است. ابتدا باید چوب را مطابق با نوع اقلیم منطقه انتخاب کرد، سپس با تعمیر و نگهداری منظم می‌توان مشکلات مربوط به نمای چوبی را کاهش داد. استفاده از مواد تقویت کننده یا چوب‌های اصلاح شده مانند ترموود، راهی عالی برای کاهش مشکلات استفاده از چوب در نمای ساختمان است.

 

طراحی نمای چوبی یک ساختمان با بافت مشابه حصیر و چند نهال جلوی آن

انواع چوب برای نمای چوبی

نمای چوبی باید بتواند در برابر شرایط آب و هوایی مختلف مانند آفتاب، باران، باد، برف، حشرات و قارچ‌ها مقاومت بالایی از خود نشان دهد. همچنین باید عناصر مربوط به زیباشناسی نما را شامل شود. پس اگر می‌خواهید به جذابیت و دوام نمای ساختمان خود توجه کنید، هر یک از چوب‌های زیر می‌توانند انتخاب اول شما باشند:

 

نمای چوبی یک ساختمان با ورودی شیشه ای و کفپوش بتنی و باکس های گل در اطراف ورودی

سدر قرمز غربی (Western Red Cedar)

  • رنگ: قرمز مایل به قهوه‌ای روشن یا قهوه‌ای تیره
  • بافت: راست تار (Straight-Grain)، بافت متوسط تا درشت
  • مقاومت در برابر پوسیدگی: بسیار بالا
  • قابلیت کار: خواص ماشین کاری عالی دارد و پیچ و میخ را به خوبی می‌گیرد.

سدر قرمز غرب چوبی نرم، سبک، پایدار، مقرون به صرفه و در برابر شرایط آب و هوا شدید بسیار مقاوم است. این چوب برای نمای چوبی ساختمان عالی است.

پیشنهاد می‌کنیم مقاله چرا نمای خانه را قرمز رنگ کنیم؟ را مطالعه فرمایید.

نمای چوبی یک ساختمان با چوب های عسلی رنگ و دو پنجره مستطیلی عمودی در قسمت مرکزی ساختمان

بلوط اروپایی (European Oak)

  • رنگ: رنگ قهوه‌ای طلایی
  • بافت: راست تار (Straight-Grain) با بافت درشت و ناهموار
  • مقاومت در برابر پوسیدگی: بسیار بالا
  • قابلیت کار: خواص ماشین کاری عالی دارد و پیچ و میخ را به خوبی می‌گیرد.

بلوط اروپایی با رنگ قهوه‌ای طلایی پرزرق و برق خود، به عنوان متریال اصلی نمای چوبی ساختمان در بسیاری از نقاط دنیا استفاده می‌شود.

 

نمای چوبی یک ساختمان به صورت راه راه عمودی و کفپوش بتنی محوطه

ترمووود (Thermowood)

  • رنگ: رنگ قهوه‌ای تیره
  • بافت: راست تار (Straight-Grain) با بافت متوسط ​​تا ظریف (ساخته شده از مغز درخت کاج)
  • مقاومت در برابر پوسیدگی: بسیار بالا
  • قابلیت کار: خواص ماشین کاری عالی دارد و پیچ و میخ را به خوبی می‌گیرد.

ترموود یک چوب اصلاح شده است که در حال حاضر به عنوان محبوب‌ترین متریال ساخت نمای چوبی در بازار شناخته می‌شود. ترمووود تمام ویژگی‌های یک چوب مناسب برای نما را داراست.

 

نمای چوبی یک خانه از جنس چوب پلاست طوسی رنگ با بوته های گل اطراف آن

چوب پلاست (Polywood)

چوب پلاست، کامپوزیت چوب و پلاستیک است که آن را به اختصار WPC می‌نامند. این کامپوزیت از الیاف چوب طبیعی، پلاستیک و ترموپلاست و نوع خاصی از پودر ساخته می‌شود. در تولید این چوب از مواد اولیه مانند الیاف تفاله، پوسته بادام زمینی، پوسته بامبو، نی و همچنین پلی‌اتیلن، پی وی سی و پلی‌پروپیلن استفاده می‌شود. محصول مورد نیاز با افزودن رزین به مواد کامپوزیت و در نهایت قرار دادن مواد در قالب‌های مخصوص و سپس فرآیند خشک شدن به دست می‌آید. سازندگان می‌توانند برحسب نوع طراحی نمای کامپوزیت، ابعاد و مشخصات ظاهری چوب پلاست مانند رنگ و الگوی بافت را سفارش دهند. محصول نهایی هم از نظر مقاومت و هم ظاهر می‌تواند نیازهای پروژه را برآورده کند.

نمای چوبی یک ساختمان با چیدمان نمای افقی و چند پنجره به همراه بوته ها گل و درختچه هایی در اطراف آن

عوامل موثر در انتخاب بهترین چوب برای نما

تخمین زده می‌شود که بیش از 60 هزار گونه درخت در سراسر جهان وجود دارند. برخی از گونه‌ها دارای دوام طبیعی (رطوبت، پوسیدگی و مقاومت در برابر حشرات)، کارایی و زیبایی هستند و برخی دیگر باید اصلاح شوند. چوب خوب باید نیازهای زیبایی و ساختاری پروژه را برآورده کند. هر چقدر چوب ظاهر جذابی داشته باشد، مشتریان پروپاقرص خود را خواهد داشت. همچنین، اگر چوب از کیفیت خوبی برخوردار باشد، اعتبار سازنده بالا می‌رود. در روند انتخاب چوب مناسب موارد زیادی دخیل هستند که برخی از مهمترین آن‌ها شامل ویژگی‌های ساختمان، اقلیم منطقه و مقدار بودجه سازنده است.

در این مهم باید گزینه‌های مختلف در انتخاب چوب مناسب را از نظر زیبایی، دوام و پایداری بررسی کرد. عوامل موثر بر انتخاب چوب شامل رنگ چوب، الگوی دانه، عملکرد آب و هوایی (پوشیدگی و پیری چوب)، مقاومت در برابر موریانه، حشرات چوبی، پوسیدگی قارچی، شرایط آسان و موثر، تعمیر و نگهداری و موارد دیگر است.

نمای چوبی تیره و روشن یک خانه با تراس و حفاظ شیشه ای و پنجره‌ای دایره ای

نمای چوبی چگونه اجرا می‌شود؟

چوب به روش کلدینگ (Cladding) و در جهت‌های عمودی، افقی یا حتی مورب طراحی و نصب می‌شود. روش کلدینگ به این صورت است که ابتدا چوب به شکل الوارهایی طویل با نسبت طول به عرض زیاد خریداری می‌شوند و سپس در محل پروژه و برحسب نیازهای طراحی نما، به اندازه‌های مختلف بریده می‌شوند. در زمان نصب قطعات چوبی از وسائل زیر استفاده می‌شود:

  • اجزای فلزی
  • پیچ
  • ریل
  • چسب

همچنین، نصب نمای چوبی به زیرسازی فلزی (شاسی کشی آهنی) یا زیرسازی سیمانی نیاز دارد. در زیرسازی فلزی از قوطی‌های 40×40 سبک و به صورت شبکه‌ای استفاده می‌شود. در زیرسازی سیمانی نیز معمولاً به چهار سانتی‌متر دوغاب سیمانی برای سوار کردن قطعات چوبی است. ناگفته نماند، نصب نمای چوبی نیاز به متخصصین و استادکاران ماهر دارد زیرا مرحله اجرای نما بسیار مهم است.

نمای چوبی یک آپارتمان با بالکن های کوچک و حفاظ های فلزی مشکی

کلام آخر

نمای چوبی با استفاده از طیف وسیعی از انواع چوب (طبیعی و غیرطبیعی) ساخته می‌شود. هر کدام از انواع چو‌ب‌ها می‌توانند بر زیبایی و عملکرد نما تأثیر شگفتی بگذارند. پس مهم است که چوبی را خریداری کنید که بتواند نیازهای مربوط به طراحی معماری و مقدار بودجه پیش بینی شده شما را برآورده کند. در نهایت، نمای چوبی می‌تواند به جذب مشتری بیشتر و فروش راحت ملک کمک کند، زیرا اکثر قریب به اتفاق مردم عاشق نمای گرم و طبیعی چوب هستند.